Een van de moeders belde mij. Haar zoon en zijn vriendengroep moesten zien om te gaan met de dood van hun vriend. Of ik hen daarbij kon helpen?

Het zal je maar overkomen. Je bent (bijna) 18 jaar. Het leven lacht je toe … net begonnen aan een nieuwe opleiding, een stage of je hebt besloten te gaan werken. Flink uitgaan met je vriendengroep die je al kent vanaf de basisschool en met elkaar maak je plannen voor de toekomst. Plotsklaps krijgt een van de zeven een ongeluk met een dodelijke afloop.  
En dan …

Het overkwam deze vriendengroep. En natuurlijk ben ik met hen in gesprek gegaan omdat ik uit ervaring weet hoe lastig het is als een vriend ineens dood is. Ik heb het zelf meegemaakt, heb het van dichtbij zien gebeuren bij andere vriendengroepen.
En waar de dood van een vriend door omstanders echt als iets heftigs wordt ervaren, de impact van het verlies wordt nog onvoldoende (h)erkent.
Ieder levensbepalend verlies vraagt de nodige rouwruimte. De dood van een vriend dus ook. En dat beseften de ouders rondom deze vriendengroep heel goed. Zij keken naar hun kinderen en overlegden met elkaar. Zij besloten, samen met hun zonen dat professionele ondersteuning  bij dit verlies echt nodig was. En ik kreeg het vertrouwen.

Het vertrouwen krijgen om het kwetsbare te mogen begeleiden is voor mij en mijn werk essentieel. Want na zo een heftige verlieservaring kun je volledig in de emoties verdwijnen en kan het zijn dat je het gevoel hebt jezelf te verliezen. Vaak hoor ik tijdens een eerste gesprek mensen in rouw zeggen dat zij zichzelf niet-meer herkennen. Dat zij emoties voelen opkomen die zij nooit eerder hebben ervaren.
Dat is de basis van rouw!
Na het overlijden van mijn levenspartner Menno was ik boos: zo ontzettend kwaad en had daarbij geen idee waarom. Daar heb ik hulp bij gezocht en kwam ik erachter dat ik – in mijn rouw – ruimte moest maken voor het verdriet. Rouwruimte om te onderzoeken wat de pijn onder mijn boosheid betekende. Want daar waar de energie van boos-zijn om het verdriet mij altijd in beweging hield, moest ik op dat moment stil gaan staan bij het verlies. Mijzelf de vraag stellen wat de echte pijn was onder het verlies. Na de plotselinge dood van mijn allerbeste vriend Eduard was ik sprakeloos. Vol ongeloof,  verdoofd en ook boos. Daar heb ik toen niets mee gedaan.    

Twee weken geleden volgde ik een koude seminar in Noorwegen. Naast het zwemmen in een wak, wandelend in mijn korte broek en top door de sneeuw en iedere ochtend starten met Yoga, werd er veel aandacht besteed aan de verschillende ademhalingstechnieken. Uiteraard was er aandacht voor de bekende energie-opwekkende Wim Hof techniek. Dat was prettig om de ochtend mee te starten. Wat ik persoonlijk ook heel bijzonder vond was de zogenaamde bewust-verbonden ademhaling. Wat ik daar nog aan oude pijn tegenkwam heeft mijn ogen nog verder doen openen.
Mijn lijf, hart en hoofd verbonden in de ademhaling gaf mij zoveel informatie over de echte pijn onder de pijn.
Voor sommige van mijn lezers klinkt dit misschien wat vaag en toch …
Ik kwam in alle diepte de pijn-onder-de-pijn tegen die ik voelde toen Eduard overleed. Vijfentwintig jaar geleden en nog voelt het als gisteren. Het gemis, het ongeloof en ook mijn liefde voor hem zal er altijd zijn. Op belangrijke momenten in mijn leven mis ik eenieder die is overgegaan. Mijn liefde, mijn broer, mijn ouders en dus ook mijn beste vriend!
Zij blijven altijd onderdeel van mijn leven.

In januari had ik het afrondend gesprek met de zes vrienden. We spraken kort met elkaar. Eigenlijk was alles wel uitgesproken en heeft men geleerd om – zonder mij – met elkaar het gesprek aan te gaan als een van hen dat nodig heeft. Men heeft elkaars verdriet leren kennen, weet elkaar op te vangen als de ander het nodig heeft. Zij hebben hun eigen en daarmee elkaars pijn leren lezen. Want juist als een van je vrienden dood is, heb je mensen om je heen nodig die je zien en horen, die het begrijpen: die weten wat het is om afscheid te moeten nemen en die jou kennen.
Ja, dat …
dat helpt echt!

Wat deze vriendengroep ook heeft geholpen is dat de moeders hun handen ineen staken. Om de jongens heen zijn gaan staan en het gesprek met hen, en met elkaar gevoerd hebben. De moeders (en vaders) hebben ingezien dat hun zonen, naast heel veel liefde en geduld uit de eigen omgeving, ook professionele hulp nodig hadden. 

Gezamenlijk zijn we het traject ingegaan: de jongens, hun ouders en mijn professionaliteit. Hun vriend zal altijd onderdeel van deze vriendengroep zijn. In de verhalen uit het verleden, de belevenissen van nu en de momenten in de toekomst zal zijn naam voorbij komen. Soms met een lach, soms met een traan.
In welke vorm dan ook,
het mag en kan er zijn.

Rouw is liefde – een leven lang!