Over het doorleven om door te kunnen leven …
We gingen op reis. In de veilige omgeving van Terra Nova (Frankrijk) onderzochten negen personen in rouw de nodige rouwruimte voor eenieders persoonlijke verlieservaring.
De eerste dag werd door de taal van de natuur duidelijk waarom we specifiek op Terra Nova deze rouwweek moesten doorbrengen. Een Muskusrat en witte hond leerden ons dat alles – nog onder water – naar boven mocht komen. We namen de boodschap serieus mee in het programma
De mensen in de groep doorleefden de pijn van het gemis, eenieder op een eigen manier en binnen de ruimte die de doorstroming toeliet onderweg naar dat wat nog moest komen.
We waren samen en alleen.
We deden het samen en alleen.
En hoewel ik de reis geïnitieerd en georganiseerd heb, werd het mij bij aankomst op Terra Nova duidelijk waarom deze reis zich begin 2024 manifesteerde: mijn rouw is niet-alleen mijn rouw. Mijn rouw blijkt ieders rouw.
Tijdens het luisteren naar de levensbepalende verlieservaringen van de deelnemers, bleek de pijn en het verdriet van het individuele gemis voor eenieder herkenbaar en collectief te zijn.
Waarbij mijn missie het doorleven – om door te kunnen leven: doorleven om door te kunnen met het leven en door te leven.
Deze zin moet je misschien nog eens lezen met de klemtoon op de woorden doorleven en de laatste zin: doorleven om door te kunnen met het leven en door te leven.
Vanuit mijn perspectief moet je door de rouw heen. De pijn van het gemis doorleven: voelen waar de pijn zit, ervaren wat het gemis is, doorgronden wat geheeld moet worden en zorgvuldig losweken waar het vastzit. Een doorlever in plaats van een overlever zijn!
Een andere kijk op mijn verlieservaringen heeft mij een andere manier van rouwen gegeven. Waarbij alle emoties er mogen zijn: alles dat-en-wat nog onder water aan de oppervlakte mag komen.
Degene die mij kennen weten dat sinds een jaar of dertig mijn levensmotto is:
Als je het lef hebt om door de storm heen te gaan, kun je ook dansen in de regen!
Dat is voor mij ook de beweging in mijn rouw. Bij al mijn levensbepalend verlies, heb ik getracht door de storm heen, te blijven dansen in de regen. Te helen van de pijn!
Afgelopen week vroeg iemand mij wat ik bedoelde met het helen in rouw. Wat daarbij mijn verhaal was. Ik vertelde het verhaal dat ik met Menno bij onze nieuwe huisarts was. We wisten dat Menno zou gaan sterven aan zijn ziekte en dat we daarbij de nieuwe huisarts mogelijk nodig zouden gaan hebben. Het intakegesprek (vlak na onze verhuizing) werd ook het gesprek over zijn sterven. De huisarts vroeg mij wat ik zou gaan doen na het overlijden van Menno. Ik zou immers alleen overblijven in een omgeving waar we nog maar enkele maanden woonden. Nog voordat ik antwoord kon geven sprak Menno uit dat ik door zou gaan met mijn leven en nooit alleen zou zijn.
Ik vond dat toen best lastig om te horen … het gemak en de nuchterheid van zijn woorden moesten bij mij nog indalen tot vorige week. Pas toen realiseerde ik mij dat Menno er absoluut vertrouwen in had dat ik zou gaan doorleven. Door een andere klemtoon, kreeg het woord doorleven ineens een totaal andere lading. Een krachtig inzicht transformeerde helend mijn rouw.
Ik ben een doorlever: ik moest de pijn doorleven om door-te-kunnen-leven. Door Menno zijn sterven werd mijn leven absoluut anders. Ik ben anders gaan leren kijken naar alles dat-en-wat mij lief was. Ik ben verlies anders gaan ervaren en werd gedwongen het leven te nemen zoals het op dat moment zich aanbood. De angst, de pijn, het gemis te doorleven … door het te leven, door te leven!
Ik ben de muskusrat en de hond dankbaar voor de boodschap en het inzicht, ik ben mijn acht medereizigers dankbaar voor het delen van hun verhaal en het samenzijn. Ik ben Menno dankbaar voor zijn vertrouwen!
En bovenal ben ik het leven dankbaar …
Noteer alvast in je agenda: 29 november 2026 – 4 december 2026 rouwweek op Terra Nova (Frankrijk)
